Önce birkaç kavram

El (löve)
Her oyuncunun sırayla birer kart attığı tur. En güçlü kartı atan, masadaki kartları alır ve "eli almış" olur.
Renge uymak
İlk atılan kartın rengi (maça, kupa, karo, sinek) elinde varsa, aynı renkten kart atmak zorunludur.
Koz
O oyunda diğer renklerden üstün sayılan renk. En küçük koz bile başka rengin asını keser.
Kart sırası
İskambil oyunlarında büyükten küçüğe: As, Papaz (K), Kız (Q), Vale (J), 10, 9 … 2.
Batak oyununda yelpaze gibi açılmış maça kartları

Kozunu göster

Batak

  • Oyuncu3 veya 4 kişi
  • Deste52 kart, 4 kişide 13, 3 kişide 16
  • KozHer zaman maça

Oynanış (Koz Maça Batak)

  1. Dağıtım: 4 kişide herkese 13 kart dağıtılır. Bu türde koz her el maçadır.
  2. 3 kişide gömü: Herkese 16 kart verilir, kalan 4 kart kapalı olarak yere gömülür. Sıradaki oyuncu gömülen kartları alır, işine yarayanları eline katar ve elinden yere yeniden 4 kart gömer.
  3. Söz: Kartlara baktıktan sonra her oyuncu sırayla kaç el alacağını söyler.
  4. Başlangıç: Dağıtıcının sağındaki oyuncu ilk kartı atar.
  5. Renge uy: Açılan rengin kartı elinde varsa aynı renkten, mümkünse masadakini geçen bir kart atmalısın.
  6. Maça çak: O renkten kartın yoksa maça atmak zorundasın. Maçan da yoksa istediğin kartı atarsın.
  7. Maça açmak: Biri maça çakmadan, yani maça kırılmadan el maça ile açılamaz.
DurumPuan
Söylediği sayıyı tutturan ya da geçen+ söylediği sayı
Söylediği sayıya ulaşamayan (batan)− söylediği sayı
Eşli oyunda: 4 kişiyle eşli de oynanabilir. Karşılıklı oturan iki oyuncu ortaktır. Sözler ve alınan eller ortak hesaplanır.
İpucu: Elindeki maçaları say. Batak'ta en güvenli el, uzun ve büyük maçalardan gelir.
Elde açılmış aslar ve ihale pulu

Sözünü tut

İhale

  • Oyuncu3 veya 4 kişi
  • Deste52 kart, 4 kişide 13, 3 kişide 16
  • AmaçSöylediğin kadar el almak

Oynanış (İhaleli Batak)

İhale, kozu ihaleyi kazanan oyuncunun seçtiği batak türüdür.

  1. Dağıtım: Kartlar karıştırılır. 4 kişide herkese 13 kart dağıtılır. 3 kişide herkese 16 kart verilir, kalan 4 kart kapalı olarak yere gömülür.
  2. İhale: Oyuncular sırayla kaç el alabileceklerini söyler ya da "pas" der. En yüksek sayıyı söyleyen ihaleyi alır.
  3. 3 kişide gömü: İhaleyi alan oyuncu gömülen 4 kartı alır, işine yarayanları eline katar ve elinden yere yeniden 4 kart gömer.
  4. Koz seçimi: İhaleyi alan oyuncu kozu belirler ve ilk kartı o atar.
  5. Renge uy: Atılan rengin kartı elinde varsa aynı renkten atmak zorundasın. Mümkünse masadaki kartı geçen bir kart atmalısın.
  6. Koz çak: O renkten kartın yoksa koz atmak zorundasın. Kozun da yoksa istediğin kartı atabilirsin.
  7. Eli almak: Masadaki en büyük koz, koz yoksa açılan rengin en büyük kartı eli alır. Eli alan yeni eli başlatır.

Puanlama

DurumPuan
İhaleyi alan, söylediği kadar ya da daha fazla el aldı+ aldığı el sayısı
İhaleyi alan, söylediği sayıya ulaşamadı ("battı")− ihale sayısı
Diğer oyuncular+ aldıkları el sayısı
Kural: Koz "kırılmadan", yani biri renge uyamayıp koz atmadan, el koz ile açılamaz.
İpucu: İhaleyi verirken asların ve kozlarının sayısına bak. Uzun bir koz rengi, eksik asları kapatır.
Istaka üzerinde dizilmiş üç adet 10 ve bir 8 okey taşı

Taşları yerine koy

101 Okey

  • Oyuncu2, 3 veya 4 kişi (4 kişide eşli de olur)
  • Taş106 taş, ilk oyuncu 22, diğerleri 21
  • AmaçEn düşük ceza puanıyla bitirmek

Taşlar ve okey

Sarı, mavi, siyah ve kırmızı renklerde 1'den 13'e kadar ikişer taş ile 2 sahte okeyden oluşan 106 taş vardır. Dağıtımdan sonra bir gösterge taşı açılır. Göstergenin aynı renkteki bir üst sayısı okey olur ve her taşın yerine kullanılabilir (gösterge 13 ise okey 1'dir). Sahte okey, okey taşının kendisinin yerine geçer.

Oynanış

  1. Per kur: Elindeki taşları perlere ayır. Seri: aynı renk, ardışık en az 3 taş (4-5-6). Grup: aynı sayının farklı renklerinden 3 ya da 4 taş.
  2. Sıra: Her turda ortadan ya da solundaki oyuncunun attığı taşı al, sonra bir taş at.
  3. Elini aç: Perlerinin sayı toplamı en az 101 olduğunda elini masaya açabilirsin. Ya da en az 5 çift ile "çifte" açabilirsin.
  4. Yandan almak: Soldan atılan taşı aldıysan, o taşı kullanarak o turda elini açmak zorundasın.
  5. İşlemek: Elini açtıktan sonra masadaki perlere uygun taşlarını ekleyebilirsin.
  6. Bitirmek: Elindeki bütün taşları perlere yerleştirip son taşını atan oyuncu eli bitirir.

Puanlama

DurumPuan
Eli bitiren−101
Okey atarak bitiren−202
Elini açmış oyuncu+ elde kalan taşların toplamı
Elini hiç açamayan+202
Çifte açmış oyuncuların cezası2 katı
Okey ya da işlenebilecek taş atmak+101 ceza
Oyun sonu: Belirlenen sayıda el oynanır. Toplam puanı en düşük olan oyuncu kazanır.
İpucu: Okeyini erken harcama, ama elinde de unutma. Rakibinin işleyebileceği taşları atmamaya dikkat et.
Istaka üzerinde dizilmiş okey taşları

Okeyi kolla

Okey

  • Oyuncu2, 3 veya 4 kişi
  • Taş106 taş, ilk oyuncu 15, diğerleri 14
  • Amaç14 taşın hepsini perlere dizip bitirmek

Taşlar ve okey

101 ile aynı 106 taş kullanılır. Gösterge taşının aynı renkteki bir üst sayısı okeydir ve her taşın yerine geçer. Sahte okey, okeyin kendisinin yerine kullanılır.

Oynanış

  1. Dağıtım: Başlayan oyuncu 15, diğerleri 14 taş alır. Başlayan ilk turda doğrudan bir taş atar.
  2. Sıra: Her turda ortadan ya da solundakinin attığı taşı al, sonra bir taş at.
  3. Perler: Seri (aynı renk, ardışık en az 3 taş) ve grup (aynı sayı, farklı renk 3-4 taş) kur. 12-13-1 dizilebilir, 13-1-2 dizilemez.
  4. Bitmek: Elindeki 14 taşın hepsi perlere dizildiğinde 15. taşı ortaya kapatarak bitersin.
  5. Çifte gitmek: Elindeki taşları 7 çift hâline getirerek de bitebilirsin.
DurumEtkisi
Normal bitendiğerlerinden −2
Okey atarak ya da çift bitendiğerlerinden −4
Okey atarak çift bitendiğerlerinden −8
Elindeki göstergeyi ilk turda gösterendiğerlerinden −1
Oyun sonu: Oyuncular genellikle 20 puanla başlar. Bir oyuncunun puanı sıfıra inince oyun biter, puanı en yüksek olan kazanır.
İpucu: Soldaki oyuncunun aldığı taşları izle, işine yarayacak taşı ona verme.
Masada açılmış papaz, kız ve vale kartları

Doğru kartı bekle

Pişti

  • Oyuncu2, 3 ya da 4 kişi (4 kişide eşli)
  • Deste52 kart, her dağıtımda 4'er
  • AmaçDeğerli kartları ve piştileri toplamak

Oynanış

  1. Başlangıç: Yere 4 kart konur. 3'ü kapalı, en üstteki açıktır. Her oyuncuya 4 kart dağıtılır. 2, 3 ya da 4 kişiyle aynı şekilde oynanır; sadece dağıtım sayısı değişir.
  2. Kart at: Sırayla birer kart atılır. Attığın kart yerdeki en üst kartla aynı değerdeyse (ör. 7 üstüne 7) yerdeki bütün kartları alırsın.
  3. Vale: Vale (J) her zaman yerdeki tüm kartları alır.
  4. Pişti: Yerde tek kart varken aynı değerdeki kartla alırsan "pişti" yapmış olursun.
  5. Yeni dağıtım: Eldeki kartlar bitince herkese yeniden 4'er kart dağıtılır. Deste bitene kadar devam edilir.
  6. Son kartlar: Oyun sonunda yerde kalan kartlar, en son kart alan oyuncuya gider.

Puanlama

Kart / durumPuan
Pişti10
Vale ile vale piştisi20
Karo 10 ("büyük taş")3
Sinek 2 ("küçük taş")2
Her As1
Her Vale1
En çok kartı toplayan3
İpucu: Atılan kartları aklında tut. Hangi kartın kaç tane çıktığını bilen, piştiyi kollar. Valeni, yerde çok kart biriktiğinde kullan.
Oyun sonu: Genellikle 151 puana ilk ulaşan kazanır. Masada farklı bir hedef de belirlenebilir.
Masada yan yana dört papaz kartı

Her el yeni bir oyun

King

  • Oyuncu4 kişi
  • Deste52 kart, kişi başı 13
  • Süre20 el: 12 ceza + 8 koz

Oyunun yapısı

King 20 elden oluşan bir oyun serisidir. Sırası gelen oyuncu o elin hangi oyun olacağını seçer. Her oyuncu toplamda 3 ceza ve 2 koz oyunu seçer. Her ceza oyunu, bütün oyun boyunca en fazla 2 kez oynanabilir.

Genel kurallar

  1. Renge uy: Açılan rengin kartı elinde varsa onu atmak zorundasın.
  2. Ceza oyunlarında o renk elinde yoksa istediğin kartı atabilirsin. Ceza kartlarını rakibe "yedirme" fırsatı budur.
  3. Kupa açma: Kupa almaz ve Rıfkı'da, kupa kırılmadan el kupa ile açılamaz.
  4. Koz oyunlarında seçen oyuncu kozu belirler. Renk elinde yoksa koz atmak zorundasın.
  5. Sonuç: 20 el sonunda puanı en yüksek olan oyuncu kazanır.

Oyunlar ve puanlar

OyunNe alınmaz?Puan
El almazHiçbir el−50 / el
Kupa almazKupa kartları−30 / kupa
Erkek almazPapaz ve valeler−60 / kart
Kız almazKızlar−100 / kız
Son ikiSon iki el−180 / el
RıfkıKupa papazı−320
KozNe kadar çok el, o kadar iyi+50 / el
İpucu: Ceza seçerken elinde o cezanın kartları az olan oyunu seç. Koz seçerken uzun ve güçlü rengini koz yap.
Pulları dizilmiş tavla tahtası ve zarlar

Zarı at, kapıyı tut

Tavla

  • Oyuncu2 kişi
  • MalzemeTahta, 15'er pul, 2 zar
  • AmaçBütün pullarını toplayan ilk oyuncu olmak

Oynanış

  1. Başlangıç: İki oyuncu birer zar atar. Büyük atan başlar.
  2. Hareket: Zarlardaki sayılar kadar pul ilerletilir. İki zar ayrı pullara ya da aynı pula oynanabilir.
  3. Çift (gele): İki zar aynı gelirse sayı dört kez oynanır.
  4. Kapı: İki ya da daha fazla pulun bulunduğu hane kapıdır. Rakip oraya pul koyamaz.
  5. Kırmak: Tek pulun bulunduğu haneye gelen rakip pulu kırar. Kırılan pul, oyuncu başka hamle yapmadan önce tahtaya yeniden girmelidir.
  6. Toplamak: Bütün pullar kendi iç bölgene girince zarlara göre pulları tahtadan toplamaya başlarsın.
DurumPuan
Normal kazanmak1
Mars: rakip hiç pul toplayamadan bitirmek2
Zarların dili: Yek (1), dü (2), se (3), cihar (4), penç (5), şeş (6). Hep yek, dubara, düşeş, şeşbeş… Kahvehanede sayılar hep Farsça söylenir.
Oyun sonu: Maç genellikle 5 puana kadar oynanır.
Kapalı deste, koz kartı ve eldeki kartlar

Altmış altıyı söyle

66 (Altmışaltı)

  • Oyuncu2 kişi
  • Deste24 kart (9, 10, J, Q, K, A)
  • AmaçAldığın kartlarla 66 puana ulaşmak

Oynanış

  1. Dağıtım: Herkese 6 kart verilir. Sıradaki kart açılarak kozu belirler ve kalan destenin altına konur.
  2. Deste açıkken: Renge uymak zorunlu değildir. Eli alan desteden ilk kartı çeker, sonra rakibi çeker.
  3. Evlilik: Aynı renkten papaz ve kızı gösterip birini atarak açan 20 puan, kozda 40 puan kazanır.
  4. Koz 9: Kozun 9'u elindeyse açıktaki koz kartıyla değiştirebilirsin.
  5. Kapatmak: Destenin kapatılmasıyla ya da bitmesiyle renge uymak ve mümkünse eli almak zorunlu olur.
  6. 66 demek: Aldığın kartlar ve evliliklerle 66'ya ulaştığına inanınca "66" deyip eli bitirirsin.
KartDeğer
As11
1010
Papaz (K)4
Kız (Q)3
Vale (J)2
90
SonuçOyun puanı
Kazandın, rakip 33 ve üzeri1 oyun puanı
Kazandın, rakip 33'ün altında2 oyun puanı
Kazandın, rakip hiç el almadı3 oyun puanı
Oyun sonu: Genellikle 7 oyun puanına ilk ulaşan kazanır. Yanlış yere "66" diyen, rakibine puan kaptırır.
Yere yayılmış kartlar ve masaya açılmış perler

Eskişehir usulü

Anastra

  • Oyuncu3 veya 4 kişi
  • Deste104 kart (2 deste)
  • AmaçPerlerle puan toplamak

Eskişehir'in oyunu

Anastra, Türkiye'de neredeyse yalnızca Eskişehir kahvehanelerinde oynanan bir iskambil oyunudur. Anlatılanlara göre 1950'lerde ABD'de eğitim alan askerlerle şehre gelmiştir. Bir oyunun saatlerce sürebilmesiyle ünlüdür. 1960'larda kocalarının kahvede Anastra'ya fazla zaman ayırmasından şikâyet eden Eskişehirli kadınların valiliğe dilekçe verdiği bile anlatılır.

Temel kurallar

  1. Perler: 51'e benzer şekilde aynı renkten ardışık kartlarla seri, aynı değerdeki kartlarla grup kurulur ve masaya açılır.
  2. Açık yer: Atılan kartlar üst üste değil, görünecek şekilde yere yayılır.
  3. Dalmak: Yalnızca son atılan kartı değil, yerdeki herhangi bir kartı ve ondan sonra atılan bütün kartları alabilirsin.
  4. Şart: Daldığın kartı hemen o turda masaya açacağın bir perde kullanmak zorundasın.
  5. Oyuncu sayısı: 3 kişiyle herkes kendi adına oynar. 4 kişiyle ya eşli ya da herkes tek oynanır. Eşli oyunda karşılıklı oturanlar ortaktır ve puanlar takım olarak toplanır.
Dalma sanatı: Oyunun ruhu dalmaktadır: yerde biriken kartlar büyüdükçe, doğru kartı yakalayan büyük bir hamleyle elini doldurur.
Not: Anastra'nın puan tablosu ve açma şartları masadan masaya değişir. Oyuna başlamadan önce masadakilerle kuralları netleştirin.
Kupalar arasında maça kızı

Kızdan kaç

Maça Kızı

  • Oyuncu4 kişi
  • Deste52 kart, kişi başı 13
  • AmaçEn az ceza puanını almak

Oynanış

  1. Kart vermek: Dağıtımdan sonra her oyuncu istemediği 3 kartı seçip başka bir oyuncuya verir.
  2. Başlangıç: Sinek 2'si elinde olan oyuncu oyunu başlatır.
  3. Renge uy: Açılan rengin kartı elinde varsa onu atmak zorundasın.
  4. Ceza atmak: O renkten kartın yoksa istediğin kartı atabilirsin. Kupaları ve maça kızını rakibe yedirmenin zamanıdır.
  5. Eli almak: Açılan rengin en büyük kartı eli alır. Bu oyunda koz yoktur.
KartCeza
Her kupa kartı+1
Maça kızı (Q♠)+13
Diğer kartlar0
Ay'a vurmak: Bir oyuncu bütün kupaları ve maça kızını tek başına toplarsa kendisi ceza almaz. Diğer üç oyuncu 26'şar ceza puanı alır.
Oyun sonu: Bir oyuncu 100 ceza puanına ulaşınca oyun biter. En az puanı olan kazanır.
Istakada dizili seri, joker ve üç papaz

Elini aç

51

  • Oyuncu2-4 kişi
  • Deste2 deste + 2 joker (106 kart)
  • AmaçElindeki bütün kartları perlere açıp bitirmek

Oynanış

  1. Dağıtım: Herkese 14 kart verilir. Başlayan oyuncu 15 kart alır ve ilk turda bir kart atarak başlar.
  2. Sıra: Her turda desteden ya da yere atılan son karttan birini al, sonra bir kart at.
  3. Perler: Seri: aynı renk, ardışık en az 3 kart. Grup: aynı değerde, farklı renk 3-4 kart. Joker her kartın yerine geçer.
  4. Elini açmak: Masaya açacağın perlerin toplamı en az 51 olmalıdır. Bazı masalarda her yeni açanın bir öncekinden yüksek açması gerekir.
  5. Yerden almak: Yerdeki kartı aldıysan onu aynı turda bir perde kullanmalısın.
  6. İşlemek ve bitirmek: Elini açtıktan sonra masadaki perlere kart işleyebilirsin. Bütün kartlarını açıp son kartını atan biter.
KartAçma değeri
2-10Üzerindeki sayı
Vale, Kız, Papaz10
As11 (A-2-3 serisinde 1)
Ceza: El sonunda bitiremeyenlerin elinde kalan kartların toplamı ceza yazılır. Elini hiç açamayanlar masada belirlenen sabit cezayı alır. Toplamı en düşük olan kazanır.
Üç oyuncunun elleri ve 3, 5, 8 hedef pulları

Hedefini tuttur

3-5-8

  • Oyuncu3 kişi
  • Deste52 kart, kişi başı 16
  • AmaçHedefinden fazla el almak

Oynanış

  1. Dağıtım: Herkese 16 kart verilir. Kalan 4 kart kapalı olarak ortaya konur.
  2. Hedefler: Dağıtıcı en az 8, solundaki 5, sağındaki 3 el almak zorundadır. Oyunun adı buradan gelir.
  3. Koz: Dağıtıcı kozu söyler ("kozsuz" yoktur), elinden istediği 4 kartı kapalı atar ve ortadaki 4 kartı alır.
  4. Başlangıç: Dağıtıcının solundaki oyuncu ilk kartı atar.
  5. Renge uy: Açılan rengin kartı elinde varsa onu atmak zorundasın. Yoksa istediğin kartı, koz da dahil, atabilirsin.
  6. Eli almak: En büyük koz, koz yoksa açılan rengin en büyük kartı eli alır.

Sonraki eller: kart alışverişi

Önceki elde hedefinden fazla el alan oyuncu "artıda", eksik kalan "eksikte"dir. Yeni dağıtımdan sonra artıdaki oyuncu, eksikteki oyuncuya her fazla eli için istemediği bir kartı verir. Karşılığında eksikteki oyuncu, aynı renkteki en büyük kartını geri vermek zorundadır. Dağıtıcılık sırayla soldan döner.

Puanlama

DurumPuan
Hedefinden fazla alınan her el+1
Hedefinden eksik kalınan her el−1
Tek elde 12 ya da daha fazla el almakOyunu kazanır
Örnek: Hedefi 3 olan oyuncu 6 el alırsa +3 yazar. Hedefi 5 olan oyuncu 4 el alırsa −1 yazar.
İpucu: Dağıtıcıyken kozu en uzun rengine söyle ve atacağın 4 kartla kısa bir rengi tamamen elinden çıkar. Böylece o renk açıldığında koz çakabilirsin.
Not: Bazı masalarda hedefler tersten dağıtılır (dağıtıcı 3, sağdaki 8) ya da oyun 9-5-2 olarak oynanır. Başlamadan önce masada netleştirin.

Masa adabı

Her kahvenin kuralı biraz farklıdır

Bu oyunların bölgeden bölgeye, hatta masadan masaya değişen yerel kuralları vardır. Burada en yaygın oynanan hâllerini anlattık. Masaya oturmadan önce kuralları konuşmak, kahvehanenin en eski adabıdır.

Hemen Oyna